Menntamálaráðuneyti tekur þátt í samstarfi á vegum framkvæmdastjórnar Evrópusambandsins um European Label eða Evrópumerkið, sem er viðurkenning fyrir nýbreytniverkefni á sviði tungumálanáms og kennslu. Veiting Evrópumerkisins er í samræmi við stefnumörkun Hvítbókar Evrópusambandsins um menntamál (Teaching and Learning, Towards the Learning Society) þar sem áhersla er meðal annars lögð á mikilvægi tungumálakunnáttu fyrir íbúa í löndum Evrópusambandsins og færni í þremur tungumálum sett fram sem markmið.

Viðurkenningunni er ætlað að beina athygli að frumlegum og árangursríkum verkefnum í kennslu og námi erlendra tungumála og hvetja til þess að aðferðir sem þar er beitt, nýtist sem flestum. Lögð er áhersla á að verkefnin feli í sér nýbreytni sem aðrir geti lært af og að þau séu liður í símenntun einstaklingsins.

Veiting Evrópumerkisins er í höndum hvers þátttökulands en ákveðinni samræmingu hefur verið komið á um framkvæmd, svo sem um sameiginleg evrópsk viðmið og innlenda dómnefnd. Menntamálaráðuneytið hefur falið Alþjóðaskrifstofu háskólastigsins framkvæmd hér á landi.

Evrópsk viðmið sem sett hafa verið fyrir veitingu Evrópumerkisins eru eftirfarandi:

Verkefnið sé heildstætt, þ.e. að það beinist ekki að einum afmörkuðum þætti í námi eða kennslu heldur nái til allra þátta og feli í sér víðtæka þátttöku, nýtingu efnis og tengsl við nýja aðila.

Verkefnið skapi "virðisauka" í hverju landi, bæði með því að auka gæði kennslu og náms og fjölda þeirra tungumála sem lögð er stund á.

Verkefnið sé þátttakendum hvatning til tungumálanáms.

Verkefnið sé frumlegt og skapandi nýbreytniverkefni.

Verkefnið feli í sér "Evrópuvíddina" (European dimension), þ.e. byggi á vitund um Evrópusambandið og tungumál innan þess og efli skilning á menningu viðkomandi landa.

Verkefnið feli í sér nýjungar í tungumálakennslu sem unnt sé að yfirfæra á aðrar aðstæður, t.d. þegar um er að ræða nám í öðrum tungumálum eða aldurshópum.
Eingöngu tungumál ríkja Evrópusambandsins koma til álita við veitingu viðurkenningar fyrir verkefni. Gert er ráð fyrir að undirbúningur verkefna sem sótt er um viðurkenningu fyrir sé a.m.k. á lokastigi, en almennt er þó gengið út frá því að framkvæmd þeirra sé hafin.

Forgangssviðin eru ekki bindandi
Í hverju þátttökulandi starfar innlend dómnefnd sem metur umsóknir og ákveður hvaða verkefni skuli hljóta Evrópumerkið.

Frá árinu 2000 hefur auk þess einn erlendur dómnefndarfulltrúi starfað með íslensku dómnefndinni.

Hér á landi er bæði unnt að sækja um Evrópumerkið fyrir verkefni sem unnið er að innan opinbera skólakerfisins og utan þess, s.s. í námsflokkum, málaskólum, endurmenntunarstofnunum og hjá fræðslusamtökum. Veiting Evrópumerkisins kom að fullu til framkvæmda árið 2000. Almennt má gera ráð fyrir að annað hvert ár geti eitt íslenskt verkefni hlotið viðurkenninguna. Verðlaunahafi fær sérstakt viðurkenningarskjal ESB og verðlaunagrip frá menntamálaráðuneytinu.

Heimasíður European label í Evrópu

http://ec.europa.eu/languages/images/banners/edl-button.html

Quiz on languages:
http://ec.europa.eu/languages/images/banners/europeanlanguagequiz.html
 

Framkvæmd Evrópumerkisins á Íslandi:

Alþjóðaskrifstofa háskólastigsins, Háskólatorgi 101 Reykjavík
Umsjón á Alþjóðaskrifstofu: Ragnhildur Zoëga, sími 525 5813, netfang: rz@hi.is
Tengiliður í menntamálaráðuneyti: Erna Árnadóttir, sími 545 9500,
netfang: erna.arnadottir@mrn.stjr.is.

Umsóknarfrestur um Evrópumerkið er til 30. júní annað hvert ár. Viðurkenningin er veitt á haustmisseri í tengslum við evrópskan tungumáladag eða 26. september.

Umsóknareyðublað 2011

Evrópumerkisverkefni frá árinu 2000

Veiting Evrópumerkis 2011

Evrópumerkið var veitt 26. september 2011 í hátíðasal, á degi evrópskra tungumála á vegum stofnunar VF í Hátíðasal. Forgangsatriði Evrópumerkis 2011 eru tungumál í samfélaginu og tungumálakunnátta og atvinnumöguleikar.
Dómnefnd bárust 8 verkefni og augljóst er að víða er verið að vinna mikið og gott starf á sviði
tungumálanáms - og kennslu. verkefnið Yrkja á vegum Eflingar hlýtur Evrópumerkið á ár.

Umsjón með verkefninu hafa Atli Lýðsson, fyrir hönd Eflingar stéttarfélags og Vala S. Valdimarsdóttir fyrir hönd Mímis
- símenntunar.
 
Verkefnið felst í að þróa og kenna 200 stunda nám fyrir erlenda félagsmenn Eflingar stéttarfélags sem eru í atvinnuleit.
Samþætting efnisþátta úr námskrám sem hafa verið gefnar út af Fræðslumiðstöð atvinnulífsins og menntamálaráðuneytinu var lögð til grundvallar. Einnig var stuðst við reynslu af þróunarverkefninu Kjölur og átaksverkefninu Ungt fólk til athafna, fyrir ungt erlent fólk sem kom til framkvæmda hjá Mími – símenntun á vorönn 2010. Námskeiðið var haldið á tímabilinu frá 4. október til 10. desember á síðasta ári og voru þátttakendur 16 talsins. Áhersla var lögð á að námsþættirnir snertu persónulega og félagslega færni auk starfsfærni. Þættir námsins voru íslenska (60 klst.), framburður og tal (6 klst.), samfélagsfræðsla (24 klst.), tölvur (32 klst.), enska (20 klst.), sjálfstyrking (12 klst.), myndlist (8 klst.), næringarfræði (4 klst.), færnimappa (8 klst.), námsráðgjöf (8 klst.), fjármál (4 klst.), hreyfing í líkamsræktarstöð (4 klst.) og dagsferð með fulltrúa frá Hjálparsveit skáta á Reykjanes.

Markmið verkefnisins var að virkja þátttakendur, sem voru að þessu sinni pólskar konur sem höfðu litla sem
enga íslenskukunnáttu og voru búnar að vera atvinnulausar lengur en í 12 mánuði, til íslenskunáms og
aukinnar þátttöku í íslensku samfélagi. Yfirmarkmiðið var að auka hæfni þeirra og möguleika á íslenskum vinnumarkaði.

Nýbreytnin felst einkum í því að tvinna saman tungumálanám og félagsfærni. Einnig má telja til nýbreytni að hópurinn var einsleitur, bara pólskar konur,  þær komu sjálfviljugar á námskeiðið og  að margar námsgreinarnar voru kenndar á
móðurmáli kvennanna, pólsku sem auðveldar þeim aðgengi að námsefninu. Námið var líka verulega fjölbreytt sem og
kennsluaðferðir og reynt var að hafa þær sem mest einstaklingsmiðaðar.

Ávinningurinn felst einkum í ánægju og þakklæti nemenda á námskeiðinu.
Einn þátttakandinn komst svo að orði í viðtali við fréttablað Eflingar  að námskeiðið hafi verið æðislegt
og það hafi verið frábært að fá að hitta skemmtilegt fólk og gera eitthvað saman.
 
 Þessi kona segist ætla að taka íslenskuna
föstum tökum og fara á íslenskunámskeið í haust. Það sem henni þótti þó best við námskeiðið var að
hitta fólk í sömu sporum og hún sjálf og hafa eitthvað fyrir stafni í atvinnuleysinu. Margar kvennanna
héldu áfram í námi í íslensku  hjá Mími – símenntun eða Landnemaskólanum og einhverjar hafa þegar fengið vinnu.
Ávinningurinn virðist því töluverður.

Yfirfærslugildi verkefnisins felst í því að unnt er að vinna slík námskeið með hvaða tungumálahópum sem er.

Það er ljóst að hér er um afar metnaðarfullt verkefni að ræða sem byggir á langri reynslu og mikilli fagmennsku.
Á bak við verkefnið liggur heilmikil hugmyndafræði og kennslufræðileg ígrundun. Verkefnið er grundað á ítarlegri
greiningu á markhópnum sem er minnihlutahópur sem nauðsynlegt er að virkja þannig að hann geti orðið virkur í samfélaginu. Í verkefninu er lögð áhersla á að tengja formlegt málanám við félagslegar athafnir og lifandi tjáskipti. Styrkur verkefnisins liggur ekki hvað síst í því að þátttakendum gefst tækifæri til að rjúfa félagslega einangrun sína og styrkja þannig sjálfsmynd sína og öðlast meira sjálfstraust. Verkefnið er því fyrirmyndarverkefni og uppfyllir vel þær kröfur sem gerðar eru til viðurkenningar Evrópumerkisins 2011

Jórunn Tómasdóttir, Formaður nefndar um Evrópumerki

Veiting Evrópumerkis 2009

Evrópumerkið var afhent 7. sinn þann 25. September 2009 með dagskrá í Neskirkju í samvinnu við stofnun Vigdísar Finnbogadóttur, en það er veitt annað hvort ár. Að þessu sinni voru forgangsatriði frá Evrópusambandinu tungumál og fjölmenning og tungumál og viðskipti. Fjórtán umsóknir bárust. Dómnefnd skipuð af menntamálaráðuneytinu komst að þeirri niðurstöðu að verkefnið Íslenskuspilið skyldi hljóta Evrópumerkið árið 2009.

Íslenskuspilið er unnið af Selmu Kristjánsdóttur kennara á vegum Þekkingarseturs Þingeyinga. Spilið á að þjálfa fullorðna útlendinga í alhliða tjáningu á íslensku. Notkun spilsins á að auðvelda þátttakendum að kynnast og þar með aðlagast íslensku samfélagi. Spilið er einkum þróað með fullorðna, útlenda nemendur í huga en það nýtist líka ágætlega við kennslu í grunn- og framhaldsskólum.
Í umsögn dómnefndar segir m.a.: Íslenskuspilið er margnota námsefni, notkunarmöguleikar þess eru fjölbreyttir. Með því má æfa marga þætti málsins svo sem tjáningu, munnlega og skriflega, hlustun og lestur. Málfræði og setningarfræði er samofin efninu og lögð er áhersla á að nemendur geti beitt málinu rétt. Spilið reynir því á marga færniþætti.

Veiting Evrópumerkisins á Íslandi árið 2007

Menntamálaráðherra, Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, afhenti Evrópumerkið við hátíðlega athöfn í Þjóðmenningarhúsinu, 26. september 2007.

Evrópumerkið hlaut ferðamálakjörsvið Menntaskólans á Akureyri fyrir verkefni sitt á sviði nýjunga í tungumálanámi og tungumálakennslu. Umsjónarmaður verkefnisins er Margrét Kristín Jónsdóttir. Auk þess hlaut verkefnið Tungumálakennarinn sem rannsakandi sem þrír framhaldsskólar unnu á vegum Endurmenntunar Háskólans sérstök verðlaun. Umsjónarmaður verkefnisins er Anna Sjöfn Sigurðardóttir.

Auk Evrópumerkisins, sem framkvæmdastjórn ESB og menntamálaráðuneyti veitir, voru vegleg bókaverðlaun veitt.

Veiting Evrópumerkisins á Íslandi árið 2005

Verzlunarskólinn hlaut Evrópumerkið við hátíðalega athöfn í Þjóðmenningarhúsi 26. september 2005. Hilda Torres umsjónarmaður verkefnis: Samstarfsverkefni í spænsku og tölvu og upplýsingatækni. Samþætting námsgreina og þverfagleg vinna sem leiðir til aukinnar fjölbreytni í tungumálanámi með áhugavekjandi námsefni og framsetningu þess.

Veiting Evrópumerkisins á Íslandi árið 2003

Á Evrópskum tungumáladegi 26. september 2003 var Evrópumerkið veitt í fjórða sinn á Íslandi. Tvær umsóknir bárust um viðurkenninguna og hlaut önnur þeirra Evrópumerkið. Umsóknarfrestur var til loka júnímánaðar. Veiting viðurkenningarinnar fór fram í tengslum við dagskrá í Háskóla Íslands sem Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum stóð fyrir í tilefni tungumáladagsins. Frú Vigdís Finnbogadóttir veitti viðurkenninguna.

Evrópumerkið 2003 hlaut verkefnið: Framfaramöppur í tungumálanámi
Umsjón: Brynhildur Anna Ragnarsdóttir, Fræðslumiðstöð Reykjavíkur og Laugalækjarskóla.

Framfaramöppur í tungumálanámi eru í fysta lagi kennsluaðferð þar sem áhersla er lögð á námsferlið, viðfangsefni nemandans á hverjum tíma, tilgang námsins og hvað nemandinn telur sig læra af því sem unnið er við.

Í öðru lagi eru framfaramöppurnar matstæki sem byggir á áþreifanlegum sönnunargögnum sem sýna vinnuframlag, árangur og framfarir nemandans á tilteknu tímabili. Matið miðar að því að kanna í hvaða mæli nemandanum hefur tekist að ná tilteknum markmiðum. Matið byggir á viðmiðum og/eða samanburði við fyrri verkefni af sama eða svipuðum toga. Um getur verið að ræða ritverk, bókrýni, kannanir og mat nemanda á þeim, upplestur, ýmsar upptökur, dæmi um hópvinnu o.s.frv. Markmið einstakra verkefna og vinna við þau eru sett í samhengi við langtímamarkmið eða markmið aðalnámskrár.

Í þriðja lagi eru námsmöppurnar öflugt samskiptatæki í samskiptum nemanda og kennara og nemanda, kennara og foreldra. Mappan verður grundvöllur umræðna um framfarir og stöðu nemandans. Áherslan flyst frá einkunnum og umsögnum til mats á hvort og í hvaða mæli nemandinn hefur staðist markmið og kröfur hvers verkefnis.

Veiting Evrópumerkisins á Íslandi árið 2001

Evrópumerkið var veitt í þriðja sinn á Íslandi 23. nóvember 2001. Athöfnin fór fram í Þjóðmenningarhúsi og veitti Björn Bjarnason, menntamálaráðherra viðurkenninguna. Umsóknarfrestur var til loka júnímánaðar. Alls bárust 4 umsóknir og hlaut ein þeirra Evrópumerkið 2001.

Evrópumerkið árið 2001 hlaut verkefnið: Tölvustudd danska á almennri braut II í framhaldsskóla/ Menntaskólanum í Kópavogi.
Umsjón: Þórdís Magnúsdóttir og Þórhildur Oddsdóttir, kennarar við Menntaskólann í Kópavogi.

Verkefnið er sniðið fyrir nemendur í áfanganum DAN 393 á almennri braut II í Menntaskólanum í Kópavogi, en það getur einnig nýst einstaklingum sem liður í símenntun. Námsefnið er unnið út frá markmiðssetningu aðalnámskrár með tilliti til upplýsingatækni og áhersla á tungumálanám sem nýtist í daglegu lífi. Námsefnið er hugsað sem grunnefni í dönsku á almennri braut framhaldsskóla. Uppbyggingu og innihaldi námsáfangans er ætlað að stuðla að því að að nemendur nálgist námsgreinina út frá nýju sjónarhorni. Námsefnið er vefefni sem að hluta til er opið almenningi og að hluta til tengt aðgangsorði. Slóðin er: http:/www.ismennt.is/not/thordism/Vefur393/.

Í áfanganum er lögð áhersla á að nemendur verði sér meðvitaðir um hvernig þeir læra tungumál og tileinki sér tækni sem auðveldar þeim námið. Áhersla er lögð á að auka ábyrgð nemenda á eigin námi og auka sjálfstraust þeirra gangvart upplýsingatækni og nýjum miðlum. Áfanginn er bókarlaus, -allt efni er sótt á margmiðlunardiska og á Veraldarvefinn. Verkefni í lestri, hlustun og ritun byggja á notkun rafrænna miðla. Helstu viðfangsefni eru menning, heilsa, matur, samskipti og ferðalög. Einstakir efnisþættir eru í stöðugri endurnýjun sem stuðlar að því að námsefnið sé ávallt nýtt og í takt við samtímann. Unnið er með ólíkar gerðir texta og eingöngu notaðir rauntextar, þ.e. textar sem ekki hafa verið umorðaðir eða styttir. Talþjálfun fer m.a. fram í litlum hópum með kennara og í svokölluðum dönskubúðum, en þá vinna nemendur og kennari saman í einn sólarhring og öll samskipti og samvinna fara fram á dönsku.

Veiting Evrópumerkisins árið 2000

Evrópumerkið var veitt í annað sinn á Íslandi 25. október 2000. Athöfnin fór fram Þjóðmenningarhúsi og veitti Björn Bjarnason menntamálaráðherra viðurkenninguna.

Umsóknarfrestur var fyrst auglýstur til 31. maí, en var framlengdur til 30. júní. Fjórar umsóknir bárust og hlaut ein þeirra Evrópumerkið.

Veiting Evrópumerkisins á Íslandi árið 2000

Evrópumerkið árið 2000 hlaut verkefnið: Tungumálanám á Neti. Umsjón: Brynhildur Anna Ragnarsdóttir, Gry Ek Gunnarsson, Ingegerd Narby og Þorvaldur Pálmason. Verkefnið var unnið vegum á Fræðslumiðstöðvar Reykjavíkur. Verkefnið tekur til nemenda í sænsku í 9. bekk grunnskóla og nemenda í norsku í 9. og 10. bekk grunnskóla. Markmið með verkefninu er m.a. að skapa námsumhverfi á Netinu fyrir fyrrgreinda nemendur, óháð búsetu þeirra. Um er að ræða kennsluvef með samskiptasetri og upplýsingavef. Kennsluvefurinn byggir á gagnvirkum vefverkefnum, stýrðum vefleiðöngrum, samskiptasetri og stuðningsverkefnum. Vefurinn er þannig úr garði gerður að nemendur geta tengst raunefni sem er í sífelldri endurskoðun á vefjum í Svíþjóð og Noregi. Námsefninu er skipt upp í þemu. Hvert þeirra er tveggja til þriggja vikna vinna. Miðað er við að nemendur geti sinnt náminu í nettengdri tölvu í sínum heimaskóla. Á upplýsingavefnum er að finna námslýsingar og þar er gerð grein fyrir tiltæku ítarefni og samstarfsaðilum. Einnig er þar að finna upplýsingar fyrir foreldra.