Á fljótabát upp Rín

Annan daginn okkar í Bonn sigldum við upp Rín á yfirbyggðum fljótabát. Plastskyggnin yfir bekkjum þilfarsins reyndust brýn nauðsyn því himinninn var þungbúinn þennan morgun og fíngerður úði sem settist í hlíðarnar upp með bökkum árinnar gerði fjalllendið að samfelldri breiðu gráleitrar móðu. Við sátum þétt hvert upp við annað undir skyggnum fljótabátsins, nemendur hvaðanæva úr heiminum, og horfðum upp eftir ánni hlykkjast eins og risavaxinn snákur inn Mósel-dalinn. Meðan á siglingunni stóð sáum við reglulega glytta í volduga kastala efst í fjallshlíðunum, sem þó áttu til að renna saman við grámósku rigningarúðans og taka á sig íslenskar tröllamyndir.
           „Við völdum svo sannarlega daginn“ heyrði ég fararstjórann segja á skýrmæltri háþýsku við strákana frá Madagaskar (sem báðir skulfu af kulda í sínum næfurþunna, afríska sumarklæðnaði) þegar ég stóð upp og gekk aftur í skut. Þar stóð ég um hríð og lét frískandi úðann leika um andlit mitt, alvanur verri veðrum að heiman. Báturinn var kominn út á mitt Rínarfljót sem nú var eins gráleitt og þungbúið að sjá og himinninn fyrir ofan okkur. Eftir nokkra stund í skutnum þóttist ég svo heyra sírenusönginn hennar Lórelei berast einhvers staðar handan mósku úðans, og rifjaði þá upp ljóð Heines um stúlkuna undurfögru sem steypt hafði svo mörgum til glötunar með söng sínum:

           Þar efst situr ungmey á gnúpi,
           með andlit töfrandi frítt,
           og greiðir, í glitklæðahjúpi,
           sitt gullhár, furðu sítt ...

„M-a-g-n-ú-s. Komm her.“ Ég sneri mér við í forundran þegar ég heyrði nafn mitt borið svo skilmerkilega fram þetta langt að heiman. Það var ein af spænsku stúlkunum í hópnum sem hafði kallað á mig og vildi að ég kæmi til sín, í skjólið undir plastskyggninu. Ég settist við hlið hennar, í hæfilegri fjarlægð, en hún togaði mig nær sér til að forða mér undan úðanum.
           „Du bist aber nass“ sagði hún, eins og til afsökunar á framhleypninni. Sjálf hafði hún ekki sloppið alfarið undan votviðrinu og vatnaði undir svarta slöngulokka sem hlykkjuðust niður eftir hálsi hennar og öxlum.
           Við sátum fámál við hlið hvors annars og skáskaut ég augunum af og til á þennan sessunaut minn sem virtist gera sig ánægða með þögnina sem ríkti á milli okkar. Loks lagði báturinn að undir einum af köstulunum meðfram fljótinu. Þegar við reigðum höfuðið aftur sáum við gráa virkisveggina gnæfa yfir okkur handan misturhulu regnúðans. Þangað upp lá leið okkar, enda hafði ekki ómerkari maður en tenniskappinn Boris Becker gengið í heilagt hjónaband innan kastalaveggjanna, að sögn fararstjóra hópsins. Ég gaut augunum í laumi á Ines, stúlkuna frá Túnis. Hún virtist láta sér þá forfrömun kastalans í léttu rúmi liggja.
           Á uppleiðinni styttum við okkur stundir með hinum ólíku göngusöngvum þjóðlanda okkar:

           Ahora que vamos despacio
           ahora que vamos despacio
           vamos a contar mentiras tralará
           ;:
           ;:
           Por el mar corren las liebres
           ;:
           por el monte las sardinas tralará
           ;:
           por el monte las sardinas ...

Þegar kom að mér, eina Íslendingnum í hópnum, datt mér aftur á móti ekki annað betra í hug en að raula „Meistara Jakob“ fyrir munni mér, hálfmjóróma. Eftir að hláturbylgjuna lægði í hópnum tóku þó allir undir á eigin máli, og hljómaði söngurinn um Jakob brátt á ellefu mismunandi þjóðtungum í stórkostlegum keðjusöng allra þessara ólíku tungumála. Oft hefur mér verið hugsað til þess síðan þá, að líkast til ætti samsöngur á „Meistara Jakob“ að vera fastur liður við milliríkjadeilur og fyrsta úrræði allra sáttasemjara.

Við vorum rúmlega hálfnuð á leið okkar upp þegar tók að rofa til og fyrstu sólargeislar dagsins brutu sér leið gegnum skýin. Hin gráleita misturhula regnúðans leystist fljótlega upp, og sáum við nú hvernig tók að glitra á steina og laufblöð trjánna eftir því sem ljósmagnið í skógarþykkninu jókst. Við gengum eftir rökum spænatroðningi sem andaði heilnæmum ilmi eftir vætutíð morgunsins, og sóttist okkur seinni helmingur uppgöngunnar talsvert betur en sá fyrri. Stúlkurnar bundu yfirhafnir sínar og treyjur um mittið en við strákarnir köstuðum skyrtunum þvert yfir axlirnar. Og nú voru myndavélarnar komnar á loft. Öðru hvoru gaf ég sessunaut mínum auga og sá nú eftir að hafa ekki mannað mig upp í að tala við hana nokkur orð meðan á siglingunni stóð.
           Þegar upp var komið blöstu vínekrur og skóglendi Mósel-dalsins við svo langt sem augað eygði. Grámóska regnúðans hafði vikið fyrir hinni safaríku grænku vínviðarins og iðagrænu skóglendi dalsins sem teygði sig til allra átta frá útsýnisstað okkar. Þá var Rín sjálf ekki undanskilin þessari breytingu sem átt hafði sér stað fyrir tilverknað sólarinnar. Hafði hún litverpst í smaragðsgrænan snák sem skreið í hlykkjum að vatnsbóli sínu í fjarska, og gátum við fylgt henni eftir með auganu margra kílómetra leið áleiðis til sjávar.
           Slík voru laun erfiðisins. Við köstuðum mæðunni, borðuðum nestið okkar og nutum útsýnisins. Öll reyndum við okkar besta að talast við á þýsku. Öðru hvoru gjóaði ég þó augunum á sessunaut minn úr fljótabátnum og fylgdist með henni í laumi rísa á fætur og ganga að handriðinu þaðan sem sá yfir allan dalinn. Ég stóð sjálfur upp skömmu síðar og þóttist dást að útsýninu. Þó vakti annað fyrir mér, refinum. Ég var í hæfilegri fjarlægð og þegar minnst varði beindi ég myndavélinni lymskulega að sessunaut mínum, fann hjartsláttinn þyngjast í brjósti mér og smellti leiftursnöggt af. Þegar ég tók myndavélina frá andlitinu horfði ég hins vegar beint inn í dökku augun hennar. Hún hafði staðið mig að verki, þennan óframfærna og klaufalega Íslending sem reynt hafði að ná mynd af spænskri stúlku í leyfisleysi, og glotti stríðnisfull við tönn.
           „Du bist aber schön“ heyrði ég loks sjálfan mig segja, eins og til afsökunar á framhleypninni.

Þetta var síðsumars árið 2003. Nú, fjórum árum síðar, er þessi spænska stúlka – Laía Argüelles Folch – unnusta mín. Við búum steinsnar frá höfninni í Barselóna, uppi á fimmtu hæð í tæplega hundrað ára gömlu fjölbýlishúsi, og tölum saman á þýsku, spænsku og íslensku. Við tókum saman meðan á Erasmus-dvöl okkar í Þýskalandi stóð. Okkar fyrstu samræður áttu sér stað mitt í Mósel-dalnum, fyrir utan kastalann þar sem tenniskappinn Boris Becker gifti sig. Ljósmyndina af unnustu minni þennan dag á ég enn.

Magnús Sigurðsson
 

_________________________________________________________________________

1. sæti: Ása Helga Hjörleifsdóttir / Paris, Paris, sjá grein.
2. sæti: Magnús Sigurðsson / á fljótabáti upp Rín, sjá grein.
3. sæti: Hildur Björgvinsdóttir / skógar skrifræðis og pálmatrjáa í Montpellier, sjá grein.
4-5. sæti: Brynja Björnsdóttir / Stúdentaverkfall og skriðdrekaskrúðganga í Grikklandi, sjá grein.
4-5. sæti: Karítas Diðriksdóttir / My Semester Abroad, sjá grein.